..για τα πολιτισμικά σύμβολα - Αθηνά Σχινά

Η θαλπωρή της μνήμης χρωματίζει σαν χάδι..

  Μικρές ανεπίληπτες ώρες όπου η καθημερινότητα, του τυχαίου και του συμπτωματικού  αποκτά  τον  μύθο  της.

  Είναι στιγμές από την εντελέχεια των ευτελών πραγμάτων, που κρύβουν μέσα τους αισθαντικότητα και τρυφερότητα, σταματώντας την ροή του χρόνου.

  Για κείνους που αντιλαμβάνονται τους ψιθύρους που υπάρχουν πίσω απ’ ότι παρουσιάζει η εικόνα.

Αθηνά  Σχινά

ΘΩΜΑΗ ΚΟΝΤΟΥ - Κωνσταντίνος- Πατρίκιος Καράμπελας- Σγούρδας.

ΘΩΜΑΗ ΚΟΝΤΟΥ 

Παρατηρώντας το έργο της Θωμαής Κόντου, σκέπτεται κανείς πως σ’ αυτό εμπεριέχονται δύο εκ διαμέτρου διαφορετικοί κόσμοι. Από τη μια πλευρά έχουμε τον κόσμο της συνεχούς κίνησης, ενώ από την άλλη τον κόσμο της απραξίας και της σιωπής. Ο πρώτος  είναι ο αεικίνητος βυθός με τις εναλλαγές των χρωμάτων του και ο δεύτερος, τα σιωπηλά ακίνητα βότσαλα και κοχύλια, έξω από το φυσικό τους στοιχείο το νερό.

Εξετάζοντας πιο προσεκτικά τους βυθούς και τα κοχύλια, όπως μας τα παρουσιάζει η καλλιτέχνης, νοιώθουμε συχνά αυτούς τους τόσο διαφορετικούς κόσμους να γίνονται ένας και μοναδικός. Δεν είναι λίγες οι φορές που συνειρμικά φαντάζεται κανείς να ακουμπά τούτα τα τόσο «ζωντανά» κοχύλια στο αυτί, για να αφουγκραστεί το μαγικό ήχο της θάλασσας. Αμέσως λοιπόν, η σιωπή μεταμορφώνεται σε ήχο και οι δύο φαινομενικά αντίθετες σχέσεις σε μία. Οι «βυθοί» της Κόντου ή πιο σωστά οι «Κυανοπλασίες», όπως θέλει η ίδια να τους ονομάζει, οδηγούν το μάτι βαθειά σ’ ένα θαλασσινό μονοπάτι, δύσβατο μα συνάμα τόσο δελεαστικό και σαγηνευτικό. Η αντανάκλαση των ακτίνων του ήλιου ,δημιουργεί υπέροχους και μεθυστικούς χρωματικούς τόνους, που πραγματικά παρασύρουν.

Το συνολικό της έργο χαρακτηρίζεται από μια εσωτερική ισορροπία και αρμονία, άρτια ενορχηστρωμένη με εξαιρετική ικανότητα δεξιοτέχνη δημιουργού. Η ζωγράφος δεν προσπαθεί μέσα από την δουλειά της απλά να περιγράψει τη φύση, αλλά καταφέρνει να την αναδημιουργεί, πλάθοντάς την με τρόπο μοναδικό. Τα χρώματά της είναι πάντα αισθητικά ωραία, σωστά επιλεγμένα και συνδιασμένα. Ας μη λησμονούμε το γεγονός πως υπήρξε μαθήτρια του μεγάλου Γ. Τσαρούχη.

Έχω την εντύπωση πως παράλληλα με όλα τα παραπάνω, αναβλύζει μέσα από δημιουργία της και ένας διαιώνιος ερωτισμός. Χρώματα αισθησιακά, τσιγάρα μισοσβησμένα, μισογραμμένες επιστολές, συναρμολογούν αυτή την ξεχωριστή ατμόσφαιρα. Με άλλα λόγια τον απόκρυφο μα και φανερό συγχρόνως κόσμο της καλλιτέχνιδος Θωμαής Κόντου.

Κωνσταντίνος- Πατρίκιος  Καράμπελας- Σγούρδας.

Για τα κοχύλια….για τα βότσαλα - Πηνελόπη Αγοράστη

Για τα κοχύλια….για τα βότσαλα.

 Τα έργα της Θωμαής Κόντου παρουσιάζουν το θεματικό δυϊσμό που συναντήσαμε στην προηγούμενη δουλειά της, απ’ τη μια τα εικονιστικά, πέτρες, κοχύλια, κι απ’ την άλλη τα ανεικονικά που εμπνέονται απ’ την αέναη μεταλλαγή του νερού και των στοιχείων της φύσης. Βέβαια η λέξη «εικονιστικά» πάλι έχει διττή έννοια γιατί τι τέλος πάντων εικονίζει ένα κοχύλι ή ένα βότσαλο, στο έργο της Θ. Κόντου;

Αυτό καθ’ αυτό το αντικείμενο προελεύσεως θαλασσινής που όλοι ξέρουμε, περιεργαστήκαμε επανειλημμένα σε κάποια ακρογιαλιά ή το συναντάμε ακόμα πάνω σε εταζέρες να έχει μετατραπεί σε ένα αδιάφορο διακοσμητικό αντικείμενο; Είναι ακόμα γνωστή η χρήση αυτών των «θησαυρών» για τουριστικούς λόγους. Τι λοιπόν παραπάνω από το «ελληνικό χρώμα» εκφράζει ένας πίνακας με κοχύλια και πέτρες; Είναι απλό. Κάθε έργο είναι μια πρόφαση καμουφλαρισμένη, μια πρόφαση για να απεικονιστεί ένα ψυχικό τοπίο.

 Το πινέλο της καλλιτέχνιδας ακολουθεί λεπτολόγα τα παιχνιδίσματα της γραμμής του αντικειμένου και αποδίδει το χρώμα του, κι ωστόσο αυτό που προκύπτει είναι πολύ πέρα από την τέλεια φυσιοκρατική απεικόνιση των αντικειμένων. Ο πίνακας αναπτύσσει τη δική του ζωή, άλλοτε μια ατμόσφαιρα λεπτής μελαγχολίας ή ηδυπάθειας, στα τελευταία έργα ακόμα και κατάθλιψης ή σκληρότητας, ξεπηδά και τα διαποτίζει.

Όπως είπαμε πιο πριν, τα θέματα ουσιαστικά γίνονται προφάσεις. Γι’ αυτό η καλλιτέχνης αρκείται εδώ και μερικά χρόνια σ’ ένα περιορισμένο λεξιλόγιο, πέτρες και κοχύλια, και μ’ αυτό, φέρνει στο φως την ψυχική και πνευματική της πορεία όπως ακριβώς οι ανατολίτες καλλιτέχνες που ζωγραφίζουν όλη τους τη ζωή, ένα καλάμι μπαμπού  με διαφορετικό κάθε φορά αποτέλεσμα. Αυτός ο περιορισμός βαθαίνει και αυξάνει την ένταση του έργου της που σε ορισμένους πίνακες αποκτά δραματικότητα εξαιρετική.

 Παλαιότερα ζωγράφιζε πουκάμισα ανθρώπων απόντων με μια χαρακτηριστική εξέλιξη και διαφοροποίηση στο εικαστικό αποτέλεσμα.

 Έτσι και τώρα, αυτή είναι η τρίτη ή τέταρτη φάση , στο θέμα «πέτρες- κοχύλια» και όσοι παρακολουθούν το έργο της, συμμετέχουν στις ανυψώσεις ή κατακρημνίσεις του εσωτερικού της χώρου, που διαγράφονται με τόση λεπτότητα, με την αντίστοιχη αγαλλίαση ή αγωνία κάθε φορά.

Πραγματικά, στην προηγούμενη δουλειά της μ’ αυτό το θέμα, κυριαρχούσαν οι απαλοί τόνοι, οι απαλές γραμμές, το παιχνίδι της φόρμας, με μια ανεμελιά ή λεπτή αναπόληση ή ευφροσύνη άλλες στιγμές, που παρέσυρε τον ευαίσθητο θεατή. Στην τωρινή όμως δουλειά βλέπουμε τους σκοτεινούς τόνους να εισβάλλουν στα έργα της, τα περιγράμματα να τονίζονται μερικές φορές με τόση οξύτητα που αγγίζει τη σκληρότητα. Μια ατμόσφαιρα πολλές φορές ανήσυχη  μέχρι και καταθλιπτική ή απειλητική να κυριαρχεί, κάποιες νύξεις σαρκαστικές, που δίνονται με χρωματικά κυρίως σημεία κι ακόμη μια εμμονή σε ζωομορφικά ή φανταστικά οργανικά στοιχεία που εισέρχονται αδιόρατα στο χώρο του παραλόγου.

 Με πλήρη συνέπεια σ’ αυτή την εσωτερική διάθεση, εμφανίζονται και τα ανεικονικά έργα. Παλαιότερα η καλλιτέχνης τα ονόμαζε «κυανοπλασίες», και είχαν σαν σημείο εκκίνησης τον κινούμενο κόσμο του νερού. Αλλά τώρα και το διάφανο κυανό και η ανάλαφρη περιδίνηση του νερού, έχουν μειωθεί μέχρι και την εξαφάνισή τους, ενώ τη θέση τους έχουν καταλάβει οι σκοτεινοί τόνοι, οι βαριές χρωματικές μάζες, που σαλεύουν πολλές φορές αργά στο κέντρο του πίνακα, ένας εντονότερος εξπρεσιονισμός στην έκφραση και αίσθηση ότι η καλλιτέχνης θέτει σε κίνηση, κρυμμένες κοσμικές δυνάμεις.

 Οι δύο διαφορετικές θεματικές ενότητες, συνομιλούν ελεύθερα μεταξύ τους, λες και η καλλιτέχνης ξεχύνει στη μια το ψυχικό περίσσευμα της άλλης και την ποιότητα και ειλικρίνεια της δουλειάς της, μπορεί να αισθανθεί κάθε επαρκής και ευαίσθητος θεατής- δέκτης.

Πηνελόπη Αγοράστη

Ιστορικός τέχνης-1993

Επικλήσεις - Πένυ Αγοράστη

Η ζωγράφος παρουσιάζει δύο σειρές έργων σε ακουαρέλλα και λάδι. Τα έργα κινούνται σε δύο επίπεδα θεματικά αλλά κι από άποψη υλικών. Στην πρώτη ενότητα ακουαρέλλες: κοχύλια και πέτρες της θάλασσας, μορφές δοσμένες με μεγάλη ευαισθησία όσον αφορά την υφή της ύλης, μέγιστης απλότητας και ειλικρίνειας, γυμνωμένες από εξωτερικά στολίδια και προσχήματα, μια φυσικότητα που εισχωρεί διακριτικά στο χώρο του μεταφυσικού. Επιφανειακός ρεαλισμός, αλλά η «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» αποκαλύπτει την ίδια την ψυχή της καλλιτέχνιδας που τα ζωοποιεί; Ξεκινά από ερεθίσματα που μπορεί να θεωρούνται ουτιδανά: μια πέτρα απ’ την άκρη της θάλασσας, έχει επιφάνεια τραχιά και πορώδη, φαγωμένη απ’ την αρμύρα, ένα παιχνίδι από βαθουλώματα και μικρές προεξοχές που αγκυλώνουν το χέρι ή πάλι είναι λεία με μια τελειότητα αφηρημένη. Ένα κοχύλι είναι ένα υπεροπτικό τεχνούργημα άφθαστης κομψότητας, ένα αέναο παιχνίδισμα από καμπυλούμενες αυλακώσεις ή τέλος ένα συντρίμμι των κυμάτων, ένα θύμα της φθοράς και του χρόνου. Αποδοσμένα με μεγάλη λεπτότητα αυτά τα «μικρά» πράγματα αποχτούν μια ηθική σχεδόν αξία ή εκπέμπουν μια άφωνη επίκληση.

 Σίγουρα είναι πεπαλαιωμένο να μιλήσουμε για «λεπτή ψυχή» παρ’ όλα αυτά το να συλλαμβάνεις και να καταφέρνεις να μορφοποιείς με πλαστικά μέσα την ψυχή των πραγμάτων, είναι κατά μια αντίληψη όλη η ουσία της τέχνης.

 Σε αντίθεση με τα παραπάνω έργα όπου η καλλιτέχνης δουλεύοντας με την παραδοσιακή τεχνική «χαϊδεύει» την εξωτερική επιφάνεια των αντικειμένων για να αναδυθούν αισθήματα και καταστάσεις, έρχεται η δεύτερη ενότητα των έργων της, έργα με λάδι, που ακόμα βρίσκεται σε εξέλιξη.

Σ’ αυτή χρησιμοποιεί το χρώμα καθ’ αυτό, σαν εκφραστικό μέσο, διερευνά τις εκφραστικές του δυνατότητες, μεταχειρίζεται το τυχαίο, την αυτόματη γραφή, το dripping,την κηλιδογραφία και άλλες τεχνικές πιο σύγχρονες. Καταδύεται στο μαγικό χώρο μεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου για να μεταγράψει σε πλαστική γλώσσα, απ’ ευθείας ψυχικές καταστάσεις και αντιδράσεις, μνήμες, ήχους, μουσικά ερεθίσματα, συγκινήσεις, μ’ εκφραστική αυτοτέλεια και πλήρη συνθετική ισορροπία.

Δύσκολος ο συνδυασμός  αυτός ελεύθερης καταγραφής εντυπώσεων και ολοκληρωμένης σύνθεσης.

 Τα έργα της αυτά, ονομάζει η ίδια «κυανοπλασίες».

Ενοποιητικό στοιχείο το μπλε χρώμα, πολλαπλά εκφραστικό κατά την άποψη της ζωγράφου, φέρνει στο νου κατάδυση στο βυθό της θάλασσας, σ’ ένα χώρο με αιωρούμενα, ρέοντα και περιδινούμενα στοιχεία, εντύπωση που συνειδητά επιδιώκεται από την ίδια γιατί πιστεύει στη «μαγεία» των ποικίλων εναλλαγών του νερού. Εξ’ άλλου χρησιμοποιεί άμεσα το νερό σαν κατασκευαστικό υλικό στα έργα της, με μια ιδιότυπη διαδικασία, όπου το νερό «τυπώνει» την κινούμενη όψη στη ζωγραφική επιφάνεια.

Ενώ επιφανειακά δεν υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο ενοτήτων της δουλειάς της Θωμαής Κόντου, στην πραγματικότητα μια αόρατη γραμμή ενώνει τις ανόμοιες εξωτερικά δημιουργίες της, η ειλικρινής αισθηματική φόρτιση στα έργα και των δύο ενοτήτων, που συντελεί σε έντονη εκφραστικότητα και εσωτερική ζωή αυτών των έργων.

Πηνελόπη Αγοράστη

Ιστορικός τέχνης-1992

βότσαλα

ΚΟΧΥΛΙΑ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ - Βέρα Βασαρδάνη

ΚΟΧΥΛΙΑ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Η Θωμαή Κόντου παρουσιάζει έργα των τελευταίων χρόνων με δύο θεματικές ενότητες – κοχύλια και βότσαλα του Αιγαίου και κυανοπλασίες.

 Η κάθε ενότητα ξαφνιάζει με τη διαφορά θέματος, υλικών και τεχνοτροπίας- π.χ. ανεικονικές εξπρεσιονιστικές οι κυανοπλασίες, φωτορεαλιστικά τα κοχύλια και οι πέτρες.

 Αν η τέχνη είναι σε κάθε περίπτωση μια κοσμογονία, η Θωμαή Κόντου φαίνεται να θέλει να αποτυπώσει με τη δική της και με όσο μεγαλύτερη  λιτότητα και απλότητα την ιδέα της δημιουργίας, επιστρέφοντας στις πρωταρχικές δυνάμεις και μορφές της ζωής.

 Στην τέχνη της οι « κυανοπλασίες » και τα « κοχύλια και βότσαλα » αλληλονοηματοδοτούνται. Το υγρό στοιχείο εκφράζεται με άμεσο τρόπο στις «κυανοπλασίες» και υπαινικτικά με τα «κοχύλια και βότσαλα».

Η θάλασσα, το κάτοπτρο του κυανού σύμπαντος, αέναα κινούμενη, μεταβαλλόμενη και μεταβάλλουσα, μορφοποιεί τα ακανόνιστα θραύσματα της πέτρας σε λεία ωοειδή βότσαλα. Η μυστηριακή ακινησία του βυθού της, εκεί όπου ενώνεται το νερό με τη γη, είναι η μήτρα (και ο τάφος) για τα οστρακοειδή.

 Περιβλήματα καμπυλόγραμμα, απαράμιλλης μορφικής τελειότητας, πρωτοτυπίας και ομορφιάς, μένουν  μετά το θάνατο της ζωής να μαρτυρούν το πέρασμά της. Με τα χρόνια, με μια αργή διαδικασία, θα μετατραπούν σε πέτρωμα και όλα θα αρχίσουν από την αρχή ερήμην της ανθρώπινης αλαζονείας. Το άμορφο εμπεριέχει δυνάμει τη μορφή, η μορφή τη ζωή, η νεκρή ύλη τη ζωντανή. Εδώ έγκειται, νομίζω, η φιλοσοφική αφετηρία της έμπνευσης της Κόντου.

 Το λάδι ένα πηχτό υλικό που κόβει και απλώνει ιδιόρρυθμα πάνω στο χαρτί, είναι μια πετυχημένη επιλογή, για να αποδοθεί η ρευστότητα του βαρέως υδάτινου όγκου. Η Κόντου αφήνει το μπλε και το πράσινο χρώμα να δημιουργήσουν την αφηρημένη εικόνα, επιτρέποντας την τυχαιότητα, όπως κάποτε από το χάος πρόβαλλε η γη και πάνω της, πολύ αργότερα η ζωή.

 Οι σιωπηλές «κυανοπλασίες» της, προκαλούν μια αγωνία ή μια γαλήνη στο θεατή, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του και τη στιγμή του.

Αντίθετα για τα «κοχύλια και βότσαλα» διαλέγει τη λεπτότητα των αποχρώσεων και τη διαφάνεια του υδροχρώματος. Το αντικείμενο, φωτισμένο άπλετα σχεδόν, δουλεύεται με υπομονή, με πολύ λεπτό πινέλο και πολύ προσεκτική ανεπαίσθητη πινελιά, ώστε κανένας τόνος, καμιά σπείρα και καμιά γράμμωση, καμιά λεπτομέρεια απ’ αυτές που δώρισε η υπομονή της φύσης, να μη διαφεύγει.

 Στα βότσαλα διαγράφονται οι λεπτότατες «κλωστές» και τα «νερά» που δηλώνουν τις προσμίξεις των πετρωμάτων και μοιάζουν με ανθρώπινα νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Πάνω στη λευκότητα του χαρτιού προκύπτει ένα διαυγέστατο ακριβολόγο αποτέλεσμα, τόσο σχεδιαστικά όσο και χρωματικά, ισχυρά σύμβολα ζωής και θανάτου- θηλυκότητας σε τελευταία ανάλυση- οι φαινομενικά ουδέτερες νεκρές φύσεις της Θωμαής Κόντου, αποδεικνύουν άλλη μια φορά το γνωστό, ότι ο συμβολισμός γίνεται τόσο περισσότερο επιτυχής όσο πιο κρυφός.  Η ενότητα αυτή αποπνέει την οριακή ηρεμία του ολοκληρωμένου.

Βέρα Βασαρδάνη

-1994-

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΡΕΥΝΩΝ - Μάρκος Βλάχος

   Η Θωμαή Κόντου δημιουργεί στα πλαίσια της παραστατικής τέχνης υλοποιώντας με μολύβι, ακουαρέλλα και οποιοδήποτε

άλλο εικαστικό υλικό, εικόνες από τον υδάτινο κόσμο.

 Οι εικόνες αυτές αντικατοπτρίζουν μια συνεχώς μεταβαλλόμενη πραγματικότητα που αποτελεί το συνδετικό

κρίκο μεταξύ του στερεού και του υγρού όπως επίσης

εμφανίζεται σαν μια μήτρα ή έναν τάφο για την υδάτινη ζωή.

Περιβλήματα κάθε μορφής που αγγίζουν την μορφοπλαστική

τελειότητα εμφανίζονται σε μια διαδικασία μετατροπής, μια

διαδικασία που ανανεώνεται έξω από την ανθρώπινη λογική.

Αυτή η λογική υπογραμμίζει συγκεκριμένα εικαστικά προβλήματα που αφορούν την ρευστότητα, τον όγκο, τη ζωή

και τον θάνατο.

Παράλληλα η χρωματική ποικιλία δίνει εικόνες που υλοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ρήση του Ματίς…«η τέχνη πρέπει να είναι σαν μια αναπαυτική πολυθρόνα που ξεκουράζει ενώ ταυτόχρονα διεγείρει το πνεύμα».

Πράγματι αυτές οι λεπτομεριακές εικόνες των θαλάσσιων όντων, επιτρέπουν μια ουσιαστική προσέγγιση του πραγματικού ενώ παράλληλα αναδεικνύονται σαν αρχετυπικές εικόνες που μας μεταφέρουν σ’ αυτό που ο Ντυμπουά ονόμαζε …«η αρχή της ζωής» δηλαδή σχήματα που μας μεταφέρουν στα βάθη της παγκόσμιας ύπαρξης.

Μάρκος Βλάχος

Ιστορικός τέχνης-τεχνοκριτικός

  

κοχύλια και βότσαλα - ακουαρέλες

Μυθογονίες - Αθηνά Σχινά

Μυθογονίες

Η εικαστική «πραγματικότητα» είναι ένα διφορούμενο αίνιγμα που οι λύσεις του οδηγούν στην ουτοπία, αφ΄ ης στιγμής παρουσιάζονται όψεις του προσεγγίσιμου και του εφικτού που διαρκώς ανατρέπονται. Και οι πλέον ρεαλιστικές ακόμη εκδοχές του πραγματικού, φανερώνουν υποψίες και μηχανισμούς του υποσυνειδήτου που προσπαθεί ματαίως να αναστείλει την ροή και τις εξαλλαγές του χρόνου, με παράλληλη μια διευθέτηση των αισθήσεων της μνήμης και των εντυπώσεων που προκαλεί η συνεχώς μετερχόμενη καθημερινότητα.

Η Θωμαή Κόντου χρησιμοποιεί ως διαμεσότητα αυτήν την καθημερινότητα για να διαμορφώσει τις δικές της καταβυθίσεις στην ενδοχώρα του υποσυνειδήτου. Οι εικόνες της, πειστικές και απτές, λειτουργούν ως ακτινοσκοπήσεις των μεταισθήσεων του ορατού. Το παραστατικό της ιδίωμα και οι αλληγορίες του παραπέμπουν σε αρχετυπικές καταστάσεις, με εξοβελισμένο ωστόσο κάθε ιδεαλιστικό προσδιορισμό. Αντίθετα, τα έργα της και ο εικονισμός τον οποίο υποθάλπτουν, μετατρέπεται σε γέφυρα ανάμεσα στα φανερά και τα υποκρυπτόμενα, τις προθέσεις και τα απροσδόκητα, τα αποκαλυπτόμενα και τα λανθάνοντα που πάντα αναστέλλουν τις τάξεις της λογικής  με την υπονόμευσή της μέσα από το παράδοξο, όσο κι αν αληθοφανώς εκείνο παρουσιάζεται.

Όστρακα και καπέλα ναυτικών, κλαδιά ελιάς και φυλλώματα, χάρτινα καραβάκια και κόκκινες κλωστές του παραμυθιού, ευετηριακά ρόδια και πουκάμισα αδειανά φανερώνουν προσμονές και αποδρομές μιας μεταλλασσόμενης ζωής που παριστάνει και παριστάνεται ως σκηνοθεσία του εαυτού της. Ενέργειες και δράσεις, χειρονομίες και μετέωρες στάσεις, τυχαία και συμπτωματικά γεγονότα δημιουργούν τους «μύθους» των εικόνων της Θωμαής Κόντου, εκεί όπου το εφικτό παρουσιάζεται ως ανέφικτο και το σημασιολογικά επιλήψιμο ως ανεπίληπτο στα θέματά της, τα οποία η ζωγράφος επεξεργάζεται με διάφορα υλικά (ακουαρέλα, μολύβια, λάδι, αυγοτέμπερα κ.α.) μέσα από μια χειροτεχνικά λεπταίσθητη γραφή.

Η λεπταισθησία της γραφής στα μετουσιωτικά ρεαλιστικά θέματα της Θωμαής Κόντου μεταδίδει τον ανιχνευτικό και ψηλαφητό τρόπο με τον οποίο αρθρώνει τις φόρμες της, θέλοντας να τις κάνει ορατές και αυτο-οριζόμενες, όπως τα κελύφη που λειτουργούν ως μετασταθμοί της ζωής που αποδρά και της επόμενης που έρχεται να ενοικίσει σ΄ αυτά τα «σκηνώματα» της επιθυμίας και της φαντασίας. Τα «τοπία» της ωστόσο διαπνέονται από μια διάχυτη υγρασία, καθώς λάμπουν κάτω από ένα μεσούρανο φως που σβήνει τις σκιές απαλλάσσοντας τα «αντικειμενικά» δεδομένα από το βάρος της νοηματοδοσίας τους, χωρίς από την άλλη πλευρά να αφαιρείται η αίσθηση της υλικότητάς τους. Η χειρονομία ψαύει και ιχνοθετεί, μεταφέροντας κραδασμούς και δονήσεις σχεδόν ηχητικές, της τονικότητας και της διαβάθμισης των χρωμάτων μέχρι τα κράσπεδα της ψευδαίσθησης. Εκεί απ΄ όπου αρχίζει το μεταφυσικό ταξίδι της «αφήγησης» την οποία εντέλλεται η κάθε «εικόνα» αυτών των έργων.

Παρ΄ ότι διακρίνει κανείς δύο τάσεις να επικρατούν στην διαδρομική πορεία των έργων της Θωμαής Κόντου, αν προσέξει κανείς βαθύτερα, αντιλαμβάνεται την εσωτερική ενότητα αυτών των δύο κατευθύνσεων. Άλλωστε, σε αρκετά από τα έργα της συνυπάρχει, ο μετωνυμικός ρεαλισμός με την χειρονομιακή κι εξπρεσσιονιστική ελευθερία της λυρικής αφαίρεσης.

Υγρά τοπία του υποσυνειδήτου και ενός αθέατου κόσμου που ρευστοποιείται μέσα από τις κινήσεις και τις δονήσεις της χειρονομίας και του χρώματος, διαμορφώνουν λειμώνες του άφατου και εκρήξεις του πιθανού, μέσα απ΄ όπου γεννιέται, θροΐζει, ανατρέπεται, επανασυγκροτείται και ανασυστήνεται μια πλάση της ουτοπίας. Σ΄ αυτήν εμφανίζονται όντα αρχαγγελικά και μελαγχολικά, ως αισθήσεις της χαρμολύπης, αυτού του μεταιχμιακού συναισθήματος μέσα απ΄ όπου μπορεί να κυοφορηθεί κάθε νέα μορφοποίηση, πριν ακόμη λάβει την ονοματοδοσία της.

Τα «τοπία» της Θωμαής Κόντου μας παραπέμπουν, μέσα από τις εσωτερικευμένες τους αντιφάσεις, σε μια προ-λογική κατάσταση. Εκεί όπου όλα φανερώνονται «εξαίφνης», όπως οι αστραπές της αλήθειας και της απουσίας της, του χρόνου που ανακρατεί μνήμες και τραύματα συναντώντας εκείνος ο χρόνος διαστήματα χωροπλαστικά, όπου εντός τους δείχνουν να απέρχονται λύπες άλλο τόσο και χαρές, αναμένοντας και ευαγγελίζοντας το κάθε συμπαντικά νέο και επόμενο γεγονός της παρουσίας. Η διαπάλη της ύπαρξης είναι εντέλει εκείνη που σ΄ αυτά τα μυθογονικά τοπία φανερώνεται, φωτίζοντας σπιλωμένες από νοήματα και ταυτοχρόνως άσπιλες πραγματικότητες, φιλτραρισμένες μέσα από τις ώρες και τις ημέρες μιας βαθιάς νοσταλγίας. Μιας νοσταλγίας που εμφανίζεται σε κάθε λάμψη της ρομφαίας : στα σύνορα ανάμεσα στο πριν και στο μετά την Πτώση, στα προκείμενα και στα παρεπόμενα μιας καθημερινότητας, που αν και αποκαθηλώνεται, δεν εξαργυρώνει το παρελθόν της.

Αθηνά Σχινά

Κριτικός & Ιστορικός Τέχνης

Βιογραφικό σημείωμα

Θωμαή Κόντου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

 Η Θωμαή Κόντου μαθήτευσε στη ζωγραφική κοντά στον Γιάννη Τσαρούχη , κλασσικές σπουδές στο σχέδιο και στο χρώμα, έκανε στην Αθήνα στο εργαστήριο του Βρασίδα Βλαχόπουλου καθώς και του Θόδωρου Δρόσου. Νωπογραφία διδάχθηκε από τον Δημ. Κωστόπουλο. Έκανε ελεύθερες σπουδές διακοσμητικής και εφηρμοσμένων τεχνών στην Klimmens και τη  Binneli. Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών  Τεχνών Ελλάδος, όπως και στον Όμιλο Εικαστικών της UNESCO Πειραιά & Νήσων , στον Ελληνογαλλικό Καλλιτεχνικό Οργανισμό  NAUTE, και στις  διεθνείς   καλλιτεχνικές  κοινότητες, “International Union of Mail Artists IUOMA” και “Painters for Human Rights”. 

 Έχει συνεχή παρουσία στον εικαστικό χώρο από το 1974 με 22 ατομικές εκθέσεις και συμμετοχή σε πάνω από 800 ομαδικές, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.     Συμμετείχε σε 32 BIENNALE, το 1996 στο Βελιγράδι, το 1998 στο Μεξικό, το 1999 και το 2001 στην Πίζα της Ιταλίας, το 2002 και το 2004  στην Πολωνία ,το 2005 στο Νίκσικ στη Σερβία και την Άγκυρα της Τουρκίας. Το 2006-2008-2010-2012-2014 στις mailart Biennale στη Βικτώρια του Καναδά, στο Bodenburg στη Γερμανία, και στην 1st International SpanishFlu Mail Art Biennial στη Ουγγαρία. Το 2007, στην 2 Medial Art Biennial, στο Λονδίνο στην Αγγλία, στην Biennial of postal art στο Sao Paulo στη Βραζιλία και στην 1η Διεθνή mail art Biennale στην Ελλάδα. Το 2008 στην Ουγγαρία, την Γερμανία και τον Καναδά. Και σε πολλές άλλες μέχρι σήμερα. Επίσης, έχει  συμμετάσχει στο ηλεκτρονικό project, με επιλεγόμενους καλλιτέχνες, στη Florence Biennale 2007 της Φλωρεντίας στην Ιταλία.

 Το σύνολο του έργου της είναι επηρεασμένο από τη θάλασσα  τον υδάτινο κόσμο, το Αιγαίο, τα βότσαλα και τα κοχύλια του, από τις συμπαντικές ροές και τα πλάσματα των αγγέλων. Η δουλειά της εντάσσεται  κυρίως στον μεταφυσικό ρεαλισμό με συχνά εξπρεσιονιστικές τάσεις, εκφρασμένη με όλη σχεδόν την γκάμα των εικαστικών υλικών (ακουαρέλλες, λάδια, σκόνες αυγού, κ.α.). 

 Έργα της υπάρχουν σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, Κύπρο, Γερμανία, Η.Π.Α., Ιταλία, Ιαπωνία, Ισπανία, Βραζιλία, Κίνα  Επίσης στη συλλογή του πολεμικού ναυτικού στο θωρηκτό «ΑΒΕΡΩΦ», στα μουσεία: «TRANSPARENT MUSEUM OF ART» στο Βελιγράδι, στο «DENMARK POST MUSEUM OF ART» στην Κοπεγχάγη, στο FLOREAN MUSEUM, στην Ρουμανία,., στη συλλογή Σγούρδα «Σύγχρονης καλλιτεχνικής βεντάλιας»  στην Αθήνα. Στο  ILGIM Veryeri Bilkent University στην Άγκυρα στην Τουρκία, στο MODESTO ART MUSEUM στις Η.Π.Α, και στο TATE MODERN στο τμήμα  «TATE MODERN Mail Art» στο Λονδίνο. Στο BEIJING NATURAL CULTURE CENTER  στο Πεκίνο στην Κίνα και στην   COMMISSION CULTURELLE στο Λουξεμβούργο  κ.α.   

 Το πολεμικό  ναυτικό της έχει αφιερώσει  το τεύχος ’53  της ειδικής έκδοσής του, « Ναυτική Πνευματική Καλλιέργεια». Ενώ έχει συμπεριληφθεί στον τομέα για την τέχνη, στην «Εγκυκλοπαίδεια του Ναυτικού» , στο λεύκωμα, «Εικαστικών Συνάντηση» , καθώς και στο « Λεξικό Ελλήνων Καλλιτεχνών» των εκδόσεων «Μέλισσα» .

Τον Ιούνιο του ’97 εκδίδεται, αφιερωματικά και υπό την αιγίδα του οργανισμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης – Θεσσαλονίκη ‘97», το folio   «Κοχύλια του Αιγαίου», που  περιλαμβάνει 10 κάρτες, από ζωγραφικά έργα της.   Το 2002 η δουλειά της απέσπασε τιμητική διάκριση, στο θεσμό « ITART 2002-MINI GRAPHIC & PAINTING WORLD WIDE SHOW» στην Πίζα. Το 2004 υπήρξε finalist με άλλους 10 καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, στις εκθέσεις: PEACE 2004 και FANTASTIC 2004 στη Ρώμη. Το 2005 πήρε την αξιότιμη τιμητική διάκριση στην έκθεση, «BIRD 2005 International Art Award» στο Πεκίνο της Κίνας. Το 2006 η «123 SOHO Gallery» της Νέας Υόρκης, επέλεξε και βράβευσε το έργο της, ως πρώτο, πενταμελούς ομάδας, στο θεσμό της: “The Best of 123 SOHO 2006 Award”,   μεταξύ 1557 δημιουργών από όλο τον κόσμο. 

Tο 2007, είναι η μια από τις δυο ελληνικές συμμετοχές, που επιλέχθηκαν και πήραν μέρος στο πρόγραμμα   « Scenes and Sounds of My City” που συνδιοργανώθηκε από τη κεντρική Unesco στο Παρίσι και την Sharjah Biennial 8, των United Arab Emirates.

 Τιμήθηκε με ειδική διάκριση από το Πολεμικό Ναυτικό, για την προσφορά της στο Πλωτό Ναυτικό Μουσείο «Θωρηκτό Αβέρωφ», καθώς και με ειδικούς επαίνους και διακρίσεις από την UNESCO του Πειραιά. Βραβεύτηκε το 2007 για το έργο της από την Ευρωπαϊκή Εταιρία Επιστημόνων, Καλλιτεχνών, Λογοτεχνών, στην Αθήνα. Το 2007 της δόθηκε το βραβείο «ζωγραφικής τελειότητας» στην  2 Medial Art Biennial, στο Λονδίνο. Το 2008 η international Common Ground gallery  την επέλεξε με άλλους 30 καλλιτέχνες του κόσμου για την έκθεση αφιερωματική στο περιβάλλον, που διοργάνωσε στο Haun Tie Art Museum του Πεκίνου σε συνεργασία με την Central Academy of Fine Art (CAFA) in Beijing.

 Περιοδικά δίδαξε σχέδιο και ζωγραφική σε παιδιά και ενήλικες , καθώς και σε κύκλους μαθημάτων τέχνης της  ν.ε.λ.ε. και σε δημοτικά εργαστήρια. Στο  χώρο της  διακόσμησης  συνεργάστηκε  με  σχέδιά της, με  τις πορσελάνες «ΙΩΝΙΑ».

 Στο χώρο του θεάτρου, μπήκε σχεδιάζοντας τα σκηνικά και τα κοστούμια, στο έργο του Βαγ. Κολώνα «Η δική μας αυλή» που ανέβηκε σε συνεργασία με το Θεσσαλικό Θέατρο. Συνεργάστηκε  σκηνογραφικά, επίσης  με την θεατρική ομάδα «ΚΙΒΩΤΟΣ» στο χορόδραμα «Για ένα πουκάμισο  αδειανό...». Το 2005 σχεδίασε την αφίσα συμμετοχής της Ελλάδας με την «Χάρτα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συχνά έργα της υπήρξαν η εικαστική υποστήριξη σε ποιητικές συλλογές, βιβλία, περιοδικά, εξώφυλλα μουσικών παραγωγών, αφίσες  και λογοτεχνικά έργα. Στον λογοτεχνικό χώρο, εκπροσώπησε την Χώρα, στο ετήσιο διεθνές λεύκωμα τέχνης, του ινδικού εκδοτικού οίκου  CYBERWIT: «Harvests of New Millennium».

 Ανέλαβε την εικαστική επιμέλεια στο «1ο φεστιβάλ  κόμικς της Βαβέλ»,στο Γκάζι στην Αθήνα. Το 2006 είχε την εικαστική   διοργάνωση  και επιμέλεια, στην  «1η  διεθνή έκθεση mail art στην Ελλάδα», στην Ελασσόνα και την Αθήνα, εισάγοντας τον θεσμό στην χώρα, μετά από την εικοσαετή ένταξη  της  στο διεθνές αυτό κίνημα.       

 Το  2007 οργάνωσε  και είχε την εικαστική επιμέλεια στην:    “1st international mail art Biennale” στην Ελλάδα, σε συνεργασία με τη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα, όπως  και στα mail art projects: “Argonauts”, και  “mail art for refugees in Greece”,  σε συνεργασία με το «Ελληνικό Συμβούλιο για τους πρόσφυγες στην Ελλάδα». Είχε την συνεπιμέλεια επίσης στις: «μια καμένη έκθεση» και την έκθεση χαρακτικής – ex libris,  με θέμα την φέτα.

Το 2010 είχε την εικαστική επιμέλεια , διοργάνωση και παραγωγή στη διεθνή έκθεση mail art « Άνθρωπος,  χρώματα,  μουσική », στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη  σε συνεργασία με την Ελληνική Αιματολογική Εταιρία και με αφορμή την Ευρωπαϊκή  Εβδομάδα κατά της Λευχαιμίας και του Λεμφώματος. 

 Τελευταίες  σημαντικές συμμετοχές της είναι:

Το 2012 στο «The Sketchbook project World Tour 2012» του Arthousecoop - Brooklyn Art Library, στην Ν. Υόρκη και σε 15 πόλεις 

Η.Π.Α. και του κόσμου.

Το 2012 στο project The TIBET PAVILLION OF THE VENICE BIENNIAL 2012, στις παράλληλες εκθέσεις της Biennale Βενετίας .

Επίσης στο Roco6x6 του  Rochester Contemporary Art Center στην Ν. Υόρκη. 

Το 2013 ήταν η ελληνική συμμετοχή στο “ Barcelona Showcase 2013 –International Exhibition of Contemporary Art” στο Casa Batlló του  Gaudi στην Βαρκελώνη.

Το 2014 στην αφιερωματική έκθεση "The NYC Cavellini 2014 Mail Art Show" στο  Museum of Modern Art (MOMA) και στην Whitebox Art Center gallery στην Ν.Υόρκη. 

Το 2015 στην Bersaglio Expo του Microbonet Art στην Opera Cardinal Ferrari a Milano, που τώρα περιοδεύει σε πόλεις της Ιταλίας. 

Τα τελευταία χρόνια συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με την Artbox gallery  στα διεθνή της project σε μητροπόλεις του κόσμου όπως: Ζυρίχη, Βαρκελώνη, Ν. Υόρκη, Πάλμα ντι Μαγιόρκα, Μαϊάμι  κ.λ.π. 

         

Θωμαή Κόντου

Ξάνθου  9

40200 ΕΛΑΣΣΟΝΑ

ΤΗΛ.: 24930 23537

Kιν.:  6977000765

e-mail: thomaikontou@gmail.com

uxa53@yahoo.gr

https://thomaikontou.blogspot.com

URL:   www.artmajeur.com/kontou

http://www.artwanted.com/kontou

http://human-colours-music-greekmailart.blogspot.com/

http://a-mailart-greek-biennale-larissa-2007.blogspot.com/

http://1st-mailart-greek-biennale-volos.blogspot.com/

http://mailart-greece-argo.blogspot.com/

http://mailart-greece-refugees.blogspot.com/

http://1st-mailart-greek-biennale.blogspot.com/

http://all-three-greek-mailart.blogspot.com/

http://mailart-in-greece.blogspot.com/

http://melina-athens-mailart.blogspot.com/

http://www.1-international-mail-art-exhibition.blogspot.com/