ΚΟΧΥΛΙΑ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ - Βέρα Βασαρδάνη

ΚΟΧΥΛΙΑ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Η Θωμαή Κόντου παρουσιάζει έργα των τελευταίων χρόνων με δύο θεματικές ενότητες – κοχύλια και βότσαλα του Αιγαίου και κυανοπλασίες.

 Η κάθε ενότητα ξαφνιάζει με τη διαφορά θέματος, υλικών και τεχνοτροπίας- π.χ. ανεικονικές εξπρεσιονιστικές οι κυανοπλασίες, φωτορεαλιστικά τα κοχύλια και οι πέτρες.

 Αν η τέχνη είναι σε κάθε περίπτωση μια κοσμογονία, η Θωμαή Κόντου φαίνεται να θέλει να αποτυπώσει με τη δική της και με όσο μεγαλύτερη  λιτότητα και απλότητα την ιδέα της δημιουργίας, επιστρέφοντας στις πρωταρχικές δυνάμεις και μορφές της ζωής.

 Στην τέχνη της οι « κυανοπλασίες » και τα « κοχύλια και βότσαλα » αλληλονοηματοδοτούνται. Το υγρό στοιχείο εκφράζεται με άμεσο τρόπο στις «κυανοπλασίες» και υπαινικτικά με τα «κοχύλια και βότσαλα».

Η θάλασσα, το κάτοπτρο του κυανού σύμπαντος, αέναα κινούμενη, μεταβαλλόμενη και μεταβάλλουσα, μορφοποιεί τα ακανόνιστα θραύσματα της πέτρας σε λεία ωοειδή βότσαλα. Η μυστηριακή ακινησία του βυθού της, εκεί όπου ενώνεται το νερό με τη γη, είναι η μήτρα (και ο τάφος) για τα οστρακοειδή.

 Περιβλήματα καμπυλόγραμμα, απαράμιλλης μορφικής τελειότητας, πρωτοτυπίας και ομορφιάς, μένουν  μετά το θάνατο της ζωής να μαρτυρούν το πέρασμά της. Με τα χρόνια, με μια αργή διαδικασία, θα μετατραπούν σε πέτρωμα και όλα θα αρχίσουν από την αρχή ερήμην της ανθρώπινης αλαζονείας. Το άμορφο εμπεριέχει δυνάμει τη μορφή, η μορφή τη ζωή, η νεκρή ύλη τη ζωντανή. Εδώ έγκειται, νομίζω, η φιλοσοφική αφετηρία της έμπνευσης της Κόντου.

 Το λάδι ένα πηχτό υλικό που κόβει και απλώνει ιδιόρρυθμα πάνω στο χαρτί, είναι μια πετυχημένη επιλογή, για να αποδοθεί η ρευστότητα του βαρέως υδάτινου όγκου. Η Κόντου αφήνει το μπλε και το πράσινο χρώμα να δημιουργήσουν την αφηρημένη εικόνα, επιτρέποντας την τυχαιότητα, όπως κάποτε από το χάος πρόβαλλε η γη και πάνω της, πολύ αργότερα η ζωή.

 Οι σιωπηλές «κυανοπλασίες» της, προκαλούν μια αγωνία ή μια γαλήνη στο θεατή, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του και τη στιγμή του.

Αντίθετα για τα «κοχύλια και βότσαλα» διαλέγει τη λεπτότητα των αποχρώσεων και τη διαφάνεια του υδροχρώματος. Το αντικείμενο, φωτισμένο άπλετα σχεδόν, δουλεύεται με υπομονή, με πολύ λεπτό πινέλο και πολύ προσεκτική ανεπαίσθητη πινελιά, ώστε κανένας τόνος, καμιά σπείρα και καμιά γράμμωση, καμιά λεπτομέρεια απ’ αυτές που δώρισε η υπομονή της φύσης, να μη διαφεύγει.

 Στα βότσαλα διαγράφονται οι λεπτότατες «κλωστές» και τα «νερά» που δηλώνουν τις προσμίξεις των πετρωμάτων και μοιάζουν με ανθρώπινα νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Πάνω στη λευκότητα του χαρτιού προκύπτει ένα διαυγέστατο ακριβολόγο αποτέλεσμα, τόσο σχεδιαστικά όσο και χρωματικά, ισχυρά σύμβολα ζωής και θανάτου- θηλυκότητας σε τελευταία ανάλυση- οι φαινομενικά ουδέτερες νεκρές φύσεις της Θωμαής Κόντου, αποδεικνύουν άλλη μια φορά το γνωστό, ότι ο συμβολισμός γίνεται τόσο περισσότερο επιτυχής όσο πιο κρυφός.  Η ενότητα αυτή αποπνέει την οριακή ηρεμία του ολοκληρωμένου.

Βέρα Βασαρδάνη

-1994-